ประวัติความเป็นมา  สืบเนื่องมาจากประชาชนตำบลกุดจอก ซึ่งอพยพมาจากประเทศลาว และได้นำการละเล่นพื้นบ้านมาเล่นสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

การละเล่น  ใช้สถานที่ที่เป็นลานกลางแจ้ง ไม่มีสิ่งกีดขวาง มักจะเล่นในวันตรุษสงกรานต์ ตอนกลางคืน ในการละเล่นนี้ผู้เล่นจะประกอบด้วย ผู้เชิญผีนางด้งเป็นผู้หญิง ๒ คน ผู้ร้องเป็นผู้ที่ดูการละเล่น นอกจากนี้ยังมีผู้ซักถามสิ่งที่อยากรู้อีก ๑ คน ส่วนอุปกรณ์ที่ใช้นั้นประกอบด้วย สากยาว (สากมือ) ไว้ใช้ตำข้าวในสมัยโบราณ ๒ อัน กระด้งขนาดพอเหมาะ ๑ ใบ ผ้าขาวไว้คลุมกระด้งเวลาเชิญผีนางด้ง แล้วยังมีดอกไม้ธูปเทียนอีก ๒ ชุด กับไม้คานอีก ๑ อัน

บทร้องการเล่นผีนางด้ง  นางด้งเอยเข้าผ่าระหง กระด้งแม่ม่าย เขาถากเปลือกแดง เขาแทงแมงเม่า ขอเชิญพระเจ้ามาเข้านางด้ง (ร้องซ้ำไปเรื่อย ๆ )

วิธีเล่น  ผู้เชิญผีนางด้ง ๒ คน ใช้สาวบริสุทธิ์นำกระด้งของหญิงม่าย นำผ้าสีขาวคลุมกระด้ง พร้อมกับผู้หญิงอีก ๑๐ คน ไปที่ทางสามแพ่ง นำดอกไม้ธูปเทียนไปเชิญด้วย เมื่อไปถึงแล้วก็กล่าวเชิญผี (คนที่ตายไปแล้วในหมู่บ้านนั้นเป็นใครก็ได้) ขอเชิญมาเล่นผีนางด้ง เพื่อลูกหลานจะได้รู้ความเป็นไปในท้องถิ่นของตน ทั้งด้านส่วนตัว คู่ครอง ความเป็นอยู่และสมควรปฏิบัติตนอย่างไรจึงจะดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข เมื่อเชิญผีนางด้งมาแล้วก็จะมานั่งระหว่างสกตำข้าว ผู้เชิญจะจับกระด้งตั้งขึ้น ผู้ร้องก็จะร้องเพลงผีนางด้งพร้อม ๆ กัน และปรบมือให้จังหวะ จนกระทั่งกระด้งที่ผู้เชิญผีนางด้งมีอาการสั่นและกระด้งจะเต้นขึ้นลง จนผ้าคลุมสีขาวหลุดออก ต่อจากนั้นผู้ถามจะถามว่าเป็นผีชื่ออะไร โดยใช้ไม้คานให้ผู้เชิญนางด้งจับและเขียนตามที่ผีนางด้งเข้า การซักถามจะถามลักษณะที่ว่าใช่หรือไม่ ถ้าใช่ให้กระด้งเต้นขึ้นสูง ๆ ถ้าไม่ใช่ให้กระด้งนอนลง

                                                                                    รูปแบบของการเล่น
                                                                                    ๑. การวางสากตำข้าว
                                                                                    ๒. คนเชิญผีนางด้ง
                                                                                    ๓. กระด้ง
                                                                                    ๔. ผู้ดูและร่วมกันร้องเพลง

            เมื่อเล่นกันจนเป็นที่หายสงสัย หมดคำถามที่จะถามแล้ว ผู้เชิญก็จะเชิญผีนางด้งกลับ โดยนำกระด้งเดินไปยังทางสามแพ่ง และบอกให้กลับได้

เรื่องและเนื้อหาที่นำมาเล่น  เป็นเรื่องเกี่ยวกับความเป็นอยู่ของตนเอง ครอบครัว สังคมในท้องถิ่น

พิธีกรรมและความเชื่อ  เชื่อว่าผู้ที่ตายไปแล้วในหมู่บ้านท้องถิ่นนั้น ยังให้ความคุ้มครองและดูแลลูกหลาน และลูกหลานสมควรทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้ พร้อมระลึกถึงคุณงามความดีของบรรพบุรุษ

สภาพปัจจุบันและอนาคต  หมู่บ้านตำบลกุดจอก ได้อพยพมาประมาณ ๔-๕ ชั่วคนแล้ว และยังมีการละเล่นเช่นนี้มาอย่างสม่ำเสมอสืบทอดต่อ ๆ กันมา ถึงแม้ว่าผู้คนในหมู่บ้านนี้จะไปทำงานยังต่างจังหวัด เมื่อถึงวันสงกรานต์ทุกคนจะกลับมาทำบุญ และกลางคืนทุกคนจะมารวมกันเล่นผีนางด้ง เพราะเคยเล่นกันมาตั้งแต่เด็ก ๆ ซึ่งให้ทั้งความสนุกสนานและเกิดความรักความสามัคคี